چکیده : با افزایش تعداد کاربران و حجم اطلاعات، کامپیوترهای معمولی ممکن است دیگر برای اجرای نرم‌افزارهای سازمانی کافی نباشند. در این مقاله نقش CPU، RAM، Storage، RAID، شبکه و مجازی‌سازی را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم چه زمانی استفاده از سرور برای یک شرکت منطقی است.

برای اجرای نرم‌افزارهای سنگین سازمانی به چه سروری نیاز داریم؟

نرم‌افزارهای امروزی دیگر فقط برنامه‌هایی نیستند که روی یک کامپیوتر شخصی نصب شوند و یک کاربر از آن‌ها استفاده کند. بسیاری از شرکت‌ها برای اجرای نرم‌افزار حسابداری، CRM، ERP، اتوماسیون اداری، پایگاه داده، سیستم‌های مجازی‌سازی و نرم‌افزارهای تخصصی به یک زیرساخت مرکزی نیاز دارند. در مجموعه‌های کوچک ممکن است یک سیستم معمولی در ابتدای کار پاسخگو باشد، اما با افزایش تعداد کاربران، حجم اطلاعات و تعداد نرم‌افزارها، شرایط تغییر می‌کند. در این مرحله معمولاً سؤال اصلی این است: آیا ارتقای کامپیوتر فعلی کافی است یا باید از سرور استفاده کنیم؟ پاسخ به این سؤال به نوع نرم‌افزار، تعداد کاربران، حجم Database، میزان پردازش و برنامه رشد مجموعه بستگی دارد.

تفاوت اجرای نرم‌افزار روی کامپیوتر و سرور چیست؟

یک کامپیوتر دسکتاپ معمولاً برای استفاده یک یا چند کاربر محدود طراحی شده است. اما سرور باید بتواند برای مدت طولانی و به‌صورت پایدار به تعداد بیشتری کاربر و سرویس پاسخ دهد. برای مثال تصور کنید ۳۰ کارمند یک شرکت به‌صورت همزمان از نرم‌افزار حسابداری یا CRM استفاده می‌کنند. تمام درخواست‌های آن‌ها باید توسط Database پردازش شود و اطلاعات نیز بدون وقفه در دسترس باشد. اگر سخت‌افزار نتواند این حجم درخواست را مدیریت کند، کاربران با مشکلاتی مانند کند شدن نرم‌افزار، تأخیر در گزارش‌گیری و حتی قطع ارتباط با Database مواجه می‌شوند. به همین دلیل سرورها علاوه بر قدرت پردازشی، با تمرکز بیشتری روی پایداری، قابلیت توسعه و مدیریت طراحی می‌شوند.

چه زمانی یک شرکت به سرور نیاز پیدا می‌کند؟

هیچ عدد ثابتی وجود ندارد که بگوییم مثلاً بعد از ۱۰ یا ۲۰ کاربر حتماً باید سرور خرید. نوع نرم‌افزار بسیار مهم‌تر است. ممکن است یک نرم‌افزار سبک با ۵۰ کاربر روی سخت‌افزار متوسط بدون مشکل اجرا شود، در حالی که یک Database سنگین با تنها چند کاربر منابع زیادی مصرف کند. با این حال وقتی نرم‌افزارهای اصلی شرکت دائماً با کمبود CPU یا RAM روبه‌رو هستند، حجم اطلاعات به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند یا Downtime برای مجموعه هزینه ایجاد می‌کند، زمان بررسی زیرساخت سروری فرا رسیده است.

چرا سرورهای HPE در شرکت‌ها زیاد استفاده می‌شوند؟

در بازار سرورهای سازمانی برندهای مختلفی وجود دارند، اما خانواده HPE ProLiant سال‌هاست در بسیاری از شرکت‌ها و دیتاسنترها مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین دلایل این موضوع تنوع بالای کانفیگ است. یک سرور HPE را می‌توان متناسب با نوع پروژه از نظر CPU، RAM، Storage، RAID Controller و Network Adapter کانفیگ کرد. برای مثال یک File Server الزاماً به همان سخت‌افزاری نیاز ندارد که برای Virtualization یا Database استفاده می‌شود. اگر قصد بررسی مدل‌ها و کانفیگ‌های مختلف سرور اچ پی را دارید، بهتر است قبل از خرید نوع Workload، تعداد کاربران و ظرفیت توسعه آینده را مشخص کنید.

CPU؛ مهم‌ترین عدد همیشه تعداد هسته نیست

هنگام انتخاب سخت‌افزار معمولاً اولین مشخصه‌ای که دیده می‌شود تعداد Core پردازنده است. اما تعداد هسته بیشتر همیشه به معنی عملکرد بهتر نیست. بعضی نرم‌افزارها می‌توانند از تعداد زیادی Core به‌صورت همزمان استفاده کنند. Virtualization نمونه خوبی از این نوع Workload است. در مقابل، بعضی نرم‌افزارهای سازمانی یا Databaseها در برخی عملیات به فرکانس و Performance هر Core حساس‌تر هستند. به همین دلیل انتخاب CPU باید بر اساس نرم‌افزاری انجام شود که قرار است روی سرور اجرا شود. دو پردازنده با تعداد Core یکسان می‌توانند از نظر فرکانس، Cache، نسل معماری و مصرف انرژی تفاوت قابل توجهی داشته باشند.

RAM چقدر اهمیت دارد؟

در بسیاری از سرورهای نرم‌افزاری، RAM سرور حتی از CPU سرور مهم‌تر می‌شود. Database، سیستم‌عامل، Cache و ماشین‌های مجازی همگی بخشی از حافظه را مصرف می‌کنند. فرض کنید یک سرور قرار است ۱۰ Virtual Machine اجرا کند و هر ماشین به‌طور متوسط 16GB RAM داشته باشد. فقط ماشین‌های مجازی 160GB حافظه نیاز دارند و هنوز RAM موردنیاز Hypervisor و ظرفیت توسعه آینده محاسبه نشده است. به همین دلیل در پروژه‌های مجازی‌سازی معمولاً ظرفیت توسعه RAM یکی از اولین مواردی است که بررسی می‌شود. یکی از مزایای سرورهای HPE این است که مدل‌های سازمانی معمولاً تعداد زیادی DIMM Slot دارند و امکان افزایش حافظه در آینده وجود دارد.

SSD، NVMe یا HDD؟

انتخاب Storage به نوع نرم‌افزار وابسته است. اگر سرور فقط برای آرشیو اطلاعات یا Backup استفاده شود، HDDهای Enterprise می‌توانند ظرفیت بالا را با هزینه مناسب فراهم کنند. اما شرایط Database متفاوت است. نرم‌افزارهای حسابداری، فروشگاهی، CRM یا ERP ممکن است در هر ثانیه تعداد زیادی عملیات خواندن و نوشتن روی Database انجام دهند. در چنین شرایطی SSD می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند. برای Workloadهای سنگین‌تر نیز NVMe گزینه بسیار سریع‌تری است. اما همیشه سریع‌ترین Storage بهترین انتخاب اقتصادی نیست. در بسیاری از پروژه‌ها ترکیب SSD و HDD نتیجه مناسبی ایجاد می‌کند؛ اطلاعات پرتراکنش روی SSD و آرشیو یا Backup روی HDD قرار می‌گیرد.

RAID چیست و چرا برای نرم‌افزارهای سازمانی مهم است؟

اگر نرم‌افزار اصلی شرکت روی یک هارد قرار داشته باشد و آن Drive خراب شود، ممکن است کل سیستم متوقف شود. RAID می‌تواند با استفاده از چند Drive سطحی از Redundancy ایجاد کند. برای مثال RAID 1 اطلاعات را روی دو Drive نگهداری می‌کند، در حالی که RAID 5 و RAID 6 برای تعداد بیشتری Drive قابل استفاده هستند. انتخاب RAID باید با توجه به ظرفیت، سرعت و میزان تحمل خرابی انجام شود. اگر کاربر اطلاعاتی را حذف کند یا فایل‌ها توسط بدافزار رمزگذاری شوند، RAID الزاماً مشکل را حل نمی‌کند. Backup باید به‌صورت مستقل طراحی شود.

Virtualization چرا محبوب شده است؟

قبلاً بسیاری از شرکت‌ها برای هر سرویس یک سرور جداگانه تهیه می‌کردند. یک سرور برای حسابداری، یکی برای CRM، یک دستگاه برای File Server و سیستم دیگری برای نرم‌افزارهای داخلی. این روش هزینه سخت‌افزار، برق و نگهداری را افزایش می‌داد. Virtualization امکان اجرای چندین ماشین مجازی روی یک سرور فیزیکی قدرتمند را فراهم می‌کند.

نقش شبکه در اجرای نرم‌افزارهای تحت شبکه

گاهی نرم‌افزار روی خود سرور کاملاً سریع است اما کاربران همچنان کندی احساس می‌کنند. در چنین شرایطی مشکل ممکن است از Network باشد. اگر ده‌ها کاربر، Virtual Machine، Backup و Storage همگی از یک لینک محدود استفاده کنند، شبکه می‌تواند Bottleneck اصلی سیستم شود. برای شبکه‌های کوچک ارتباط 1GbE ممکن است کافی باشد، اما در محیط‌هایی با حجم بالای Data یا تعداد زیاد VM استفاده از 10GbE و سرعت‌های بالاتر می‌تواند منطقی باشد. بنابراین انتخاب سرور HP بدون بررسی Switch و زیرساخت شبکه تصمیم کاملی نیست.

آیا برای هر نرم‌افزاری باید سرور جدید بخریم؟

خیر. یکی از مزیت‌های سرورهای Enterprise امکان ارتقا است. ممکن است سرور موجود فقط به RAM بیشتر یا Storage سریع‌تر نیاز داشته باشد.

سرور Rackmount یا Tower؟

یکی دیگر از تصمیم‌ها انتخاب فرم سرور است. Tower Server از نظر ظاهر شبیه کیس‌های بزرگ کامپیوتری است و برای شرکت‌هایی که Rack ندارند می‌تواند مناسب باشد. در مقابل، Rack Serverها برای نصب در رک طراحی شده‌اند. مدل‌هایی مانند HPE DL360 و DL380 از شناخته‌شده‌ترین سرورهای رک‌مونت هستند. DL360 فضای کمتری در رک اشغال می‌کند، در حالی که DL380 به دلیل شاسی 2U معمولاً فضای بیشتری برای Storage و کارت‌های توسعه در اختیار کاربر قرار می‌دهد. در خانواده Tower نیز مدل‌هایی مانند ML30، ML110 و ML350 برای سناریوهای مختلف وجود دارند.

سرور نو یا استوک؟

انتخاب میان سرور نو و Used به نوع پروژه و بودجه بستگی دارد. برای سرویس‌های بسیار حساس یا پروژه‌هایی که به آخرین نسل CPU، NVMe یا GPU نیاز دارند، خرید نسل‌های جدیدتر منطقی‌تر است. RAM، CPU، Storage، RAID Controller، Power Supply و Fanها باید بررسی شوند و برای تجهیزات استوک داشتن تست سخت‌افزاری اهمیت زیادی دارد.

۵ نشانه که باید زیرساخت نرم‌افزاری را ارتقا دهید

چند علامت معمولاً نشان می‌دهند وقت بررسی جدی سرور رسیده است:

• نرم‌افزار در ساعات شلوغ به‌وضوح کند می‌شود.
• CPU یا RAM دائماً نزدیک حداکثر ظرفیت است.
• Database نسبت به گذشته زمان بیشتری برای پاسخ نیاز دارد.
• Backup بیش از حد طول می‌کشد یا فضای Storage رو به اتمام است.
• تعداد کاربران و ماشین‌های مجازی بیشتر از ظرفیت اولیه شده است.

وجود یکی از این موارد الزاماً به معنی خرید سرور جدید نیست؛ ابتدا باید علت اصلی مشکل مشخص شود.

برای خرید سرور چه مشخصاتی را از شرکت نرم‌افزاری بگیریم؟

یکی از بهترین کارها قبل از خرید سرور این است که System Requirements نرم‌افزار را از شرکت ارائه‌دهنده دریافت کنید. اما فقط Minimum Requirement کافی نیست. باید مشخص شود منابع پیشنهادی برای تعداد کاربران واقعی شما چقدر است. برای مثال باید بدانید نرم‌افزار چه تعداد Core نیاز دارد، چه مقدار RAM پیشنهاد می‌شود، Database از چه نوع Storageای استفاده می‌کند و رشد سالانه اطلاعات تقریباً چقدر خواهد بود. اگر قرار است چند نرم‌افزار روی یک سرور اجرا شوند، نیاز تمام آن‌ها باید با یکدیگر جمع شود.

سرور را برای امروز نخرید

یکی از اشتباهات رایج، انتخاب دقیقاً همان سخت‌افزاری است که نیاز فعلی را پوشش می‌دهد. هدف این است که پلتفرم انتخابی امکان افزایش RAM، Storage، Network یا حتی CPU را در آینده داشته باشد. به همین دلیل قابلیت ارتقای سرور به اندازه Performance اولیه آن اهمیت دارد.

جمع‌بندی

اجرای پایدار نرم‌افزارهای سازمانی فقط به انتخاب نرم‌افزار مناسب وابسته نیست. سخت‌افزاری که پشت آن قرار دارد نیز بخش مهمی از تجربه کاربران را تعیین می‌کند. ماهان شبکه ایرانیان مرجع تخصصی فروش سرور اچ پی در ایران و تهران 09121003403 تماس مستقیم.